 |
12.2.2.2 Anamnese
Onderstaande punten kunnen van nut zijn bij de anamnese en wijzen naar de stof (irritans c.q. allergeen) die de overgevoeligheid veroorzaakt. - atopische aanleg? (familie-anamnese). Heeft patiënt met astma als zuigeling eczeem gehad? Zo ja, dan wijst dit op atopische aanleg. Allergische aandoeningen (astma, rinitis, eczeem, enz.) bij andere (eerste graads-)familieleden? Opmerking: voor allergieën type II - IV (bv. contactallergie) is er geen genetische predispositie bekend - relatie tussen seizoen en optreden van klachten. Allergische reacties op pollen van grassen, bomen of kruiden zijn in de betreffende bloeimaanden te verwachten die enkele maanden van elkaar kunnen verschillen (grassen: mei - september; hazelaar en els: februari - mei). Allergische aandoeningen door huisstofmijt treden vooral op in de herfst. - relatie tussen perioden en optreden van klachten. Vermindering van klachten tijdens weekeinden en verlof wijst op beroepsallergie. Klachten van bronchusobstructie bij beroepsastma kunnen vele uren na het contact met het allergeen optreden. - relatie tussen verblijfplaats en optreden van klachten. Verdwijnen klachten tijdens langer verblijf buitenshuis? Treden klachten duidelijk op bij verblijf buitenshuis en zo ja, waar? Treden klachten op bij bepaalde huisbezoeken? - woonomstandigheden (vochtige behuizing? Zijn vloerbedekkingen en beddegoed van synthetisch materiaal of van natuurproducten? Zijn er bomen of bedrijven in naaste omgeving? Komt patiënt thuis of elders in contact met kamerplanten? enz.). - voedingsgewoonten, relatie tussen samenstelling van voeding, tijdstippen van maaltijden en optreden van de klachten. Klachten in de mond (opgezette lippen krijgen, opgezette huig, jeukerigheid in de mond-keelholte) na het eten van appels, noten, schaaldieren (‘Oral Allergy Syndrom’). Zie onder ‘Kruisreacties’. - gebruik van genotsmiddelen (kauwgom, drop, enz.) en eventuele relatie met optreden van de klachten. - aanwezigheid van dieren (duiven, kat, hamster, cavia, papegaai, enz.) thuis, in de schoolklas, bij vrienden enz. Dieren (incl. paardrijden) als hobby? Sommige allergenen kunnen met kleding e.d. worden versleept naar plaatsen waar dit allergeen eerder niet aanwezig was, bv. kattenroos kan zo naar school gebracht worden. - liefhebberijen. Heeft patiënt daarbij contacten met lijm, verf, oplosmiddelen, enz? - beroep- en werkomstandigheden. In tabel 1 zijn stoffen vermeld die beroepsastma (meestal type I reactie door inhalatie-allergenen). Stoffen die ‘beroepscontactallergie’ (type IV reactie) kunnen veroorzaken zijn bv.: nikkel, rubber, (haar-) kleurstoffen en epoxyharsen. - medicijngebruik. Aspirine, penicilline en vele andere geneesmiddelen kunnen o.a. urticaria veroorzaken. Het is belangrijk om een verschil te maken tussen acute en chronische urticaria. Bij acute spelen vaak allergieën en geneesmiddelen zoals NSAID’s een rol, terwijl bij chronische urticaria dit verband maar in een minderheid van de gevallen aanwezig is. - latex van handschoenen, condooms e.d. kun- nen aanleiding zijn tot contact-allergische reacties (eczeem). Daarnaast kan latex type I heftige astmatische of algehele reacties (urticaria, hypotensie, neus- en oogklachten, shock) geven van type I (bv. na het opblazen van een ballon). - symptomen: tijdsverloop tussen expositie en begin klachten. - alcoholgebruik kan overgevoeligheidsreacties versterken.

Relatie met leeftijd Een belangrijk anamnesepunt is dat de allergische verschijnselen een zekere verschuiving vertonen met de leeftijd. - in het eerste levensjaar treden gastro-intestinale symptomen (braken, voedselweigering) op. Opmerking: zelfs bij borstvoeding kan de zuigeling allergie tegen koemelkeiwitten ontwikkelen als de moeder deze in haar voeding opneemt. Daarna kan de voedselallergie via de huid tot expressie komen (in par. 4 is een patiëntenvoorbeeld beschreven). - in 1e - 3e jaar neemt veelal eczeem de overhand. Echter zonder afgebakende overgang; een combinatie van gastro-intestinale symptomen en eczeem komt dus voor bij kinderen. Het eczeem kan bij atopische aanleg ook, zij het in steeds geringere prevalentie, na het 3e jaar tot in de volwassen leeftijd aangetroffen worden. Terwijl sommige voedselallergieën, zoals koemelkallergie, eventueel nog enige tijd kunnen voortduren, zijn andere, bv. pinda-allergie (cave), meestal blijvend voor de rest van het leven. - later, 3e - 7e jaar maar soms langer durend, gaan verschijnselen in de luchtwegen (rinitis, hoesten) overheersen die tijdens de puberteit kunnen afnemen om daar op jong-volwassen leeftijd in de vorm van astma terug te keren. Voedselallergie is namelijk vaak een voorbode van inhalatie-allergie; veel kinderen met voedselallergie zijn of worden later allergisch voor aëro-allergenen. Opmerking: bij volwassenen komt allergie voor plantaardige eiwitten meer voor dan voor dierlijke eiwitten.
Kruisreacties De mogelijkheid van ‘kruisreactie’ kan de diagnosestelling nog ingewikkelder maken en specialistische expertise vergen. Voorbeelden: - het nuttigen van hazelnoten geeft als immunologisch antwoord de vorming van een antistof van de IgE klasse, gericht tegen een allergeen uit noten (type 1). Deze antistof is echter ook in staat te reageren met een allergeen uit bv. berkepollen, zodat het inhaleren van het berkenpollenallergeen bij de betroffen patiënt een overgevoeligheidsreactie doet ontstaan; een overgevoeligheid die in eerste instantie door een voedselallergeen is veroorzaakt! - een allergie voor berkenpollen kan als kruisreactie een allergie voor appels geven. Omgekeerd kan een persoon die allergisch is voor appels (of noten en schaaldieren) soms ook allergisch zijn voor inhalatie-allergenen als berkenpollen. - latex is m.n. kruisreactief met banaan, kiwi en ficus benjamina (kamerplant die verwant is aan de rubberboom). Als mensen dorre blaadjes van die kamerplant opruimen kunnen zij astma aanvallen krijgen, vooropgesteld dat zij een atopische aanleg hebben. Daarnaast is latex familie van boekweit en kastanje; mensen met allergie voor latex kunnen een allergische reactie tonen bij het eten van poffertjes, daar deze boekweitmeel bevatten.
Verder in deze paragraaf:
 |
Print deze pagina |
|
 |