3.2.3 Interpretatie

Het is goed mogelijk door middel van een enkele TSH bepaling personen met een normale schildklierfunktie (euthyreoïdie) - bij wie TSH altijd normaal is - te onderscheiden van:
- personen met hyperthyreoïdie - bij wie TSH niet aantoonbaar is of verlaagd is (cave de zeldzaam voorkomende secundaire hypothyreoïdie) en
- personen met primaire hypothyreoïdie - bij wie de TSH wel verhoogd is.

Een aantal, soms gecompliceerde, situaties zijn in tabel 2 weergegeven.
Opmerkingen:
- Normale uitslagen van genoemde testen sluiten een schildklieraandoening (bv. carcinoom, euthyreotische fase van thyreoïditis, niettoxisch multinodulair struma) niet uit.
- Er zijn velerlei omstandigheden - waarbij de schildklier niet is aangedaan - die de perifere omzetting van T₄ in T₃ beïnvloeden zoals: een acute ziekte (bv. myocardinfarct) of chronische aandoening, gebruik van bepaalde medicamenten (bv. inderal of andere ß-blockers) of toediening van een jodiumcontrastmiddel of een periode van vermageren. Het gevolg is een verlaging van het (F)T₃. Bv. na een acuut myocardinfarct (AMI) kan een daling van 50% van de (F)T₃ optreden. Men spreekt van ‘laag-T₃ syndroom’ (in Engelse literatuur vaak aangeduid als ‘Euthyroid Sick Syndrome’ of ‘Non Thyroidal Illness’).

Onverwachte resultaten FT₄ Enkele van de gebruikte bepalingstechnieken blijken bij veranderingen in de concentratie van albumine in bloed of bij het Euthyroid Sick Syndrome’ niet geheel juiste uitslagen te geven. Bij onverwachte resultaten dient ook overleg met het laboratorium plaats te vinden om interpretatieproblemen te voorkomen.

Diagnostiek onderliggende aandoening
De diagnostiek en follow-up van onderliggende aandoeningen bij hyper- c.q. hypothyreoïdie geschiedt meestal in de tweede lijn. Enkele opmerkingen zullen worden gemaakt.

De diagnose thyreoïditis wordt gesteld door middel van de klinische presentatie (pijn aan de hals, uitstralend naar de oren; roodheid halsgebied; vaak koorts; enkele dagen of weken voorafgaande infectie in hoofd/halsgebied)en een verhoogde BSE. Alleen bij twijfel aan de diagnose dient schildklierscintigrafie verricht te worden. Bij thyreoïditis is er geen of verminderde opneming van radioactieve tracer. De diagnostiek van de (auto-immuun-)ziekte van Graves berust voornamelijk op de klinische presentatie; allereerst hyperthyreoïdie met diffuus struma. Verder zijn er een aantal pijlers die de diagnostiek completeren; de belangrijkste zijn oogverschijnselen (uitpuilende ogen, tranen) of/en huidverschijnselen (pretibiaal myxoedeem) of/en acropachie (verdikking van de eindkootjes, horlogeglasnagels). Een jonge leeftijd past in het beeld.

De diagnose wordt ondersteund, maar niet bevestigd, door duidelijk aantoonbare c.q. verhoogde aanwezigheid van antistoffen (anti-schildklierperoxidase antilichamen en TSI; de gevoeligheid van de bepalingen van deze antistoffen kan per laboratorium verschillend zijn). Als deze antistoffen afwezig c.q. niet verhoogd aanwezig zijn, sluit deze bevinding de ziekte van Graves echter niet uit. De bepaling van TSI heeft vooral betekenis bij de follow-up van zwangeren met de ziekte van Graves bij wie TSI positief is. Als de TSI tijdens zwangerschap sterk oploopt is dat voor de kinderarts aanleiding om nauwlettend toe te zien of zich een foetaal struma of hyperthyreoïdie ontwikkelt. De diagnostiek, behandeling en follow-up van centrale (secundaire) hypothyreoïdie dient te gebeuren in een centrum waar voldoende ervaring met neuro-endocriene ziekten bestaat wegens het meestal tegelijk voorkomen van overige hypothalamus/ hypofyse pathologie. Bij vermoeden van thyreotoxicosis factitia wordt de diagnose bevestigd als de opneming van J 3door de schildklier is gesupprimeerd. In dit verband zij vermeld dat gebruik van kelptabletten kan leiden tot hyperthyreoïdie.

Opmerking: kelptabletten bevatten veel jodium; een overmaat jodium blokkeert de opneming van een speurdosis radioactief jodium of technetium door de schildklier. Het gevolg is dat diazogegnostiek op deze wijze niet mogelijk is (evenmin als therapie met radio-actief jodium).

Verder in deze paragraaf:
- Geen gerelateerde onderwerpen beschikbaar

Print deze pagina