3.4.3.3 Laboratoriumonderzoek

Slechts in ca. 5% van de patiënten met nierstenen is hyperparathyreoïdie de oorzaak. Als er geen urgentie-indicatie voor verwijzing aanwezig is, kan bij vermoeden hypercalciëmie een Ca bepaling worden aangevraagd. Referentiewaarden zijn ongeveer: 2,10 - 2,55 mmol/l.

Aanvrage van meting van concentratie van vrije calciumionen (Ca⁺⁺) heeft bij hypercalciëmie weinig zin (i.t.t. bij hypocalciëmie). Een bepaling van alkalische fosfatase levert niet voldoende informatie.

Een calciumconcentratie boven 3,0 mmol/l is ernstig (risico voor hartritmestoornissen, vooral in combinatie met hypokaliëmie, en voor ontstaan van nierinsufficiëntie), boven 4,5 mmol/l fataal (evenals <1,5 mmol/l). Een verhoogde calciumconcentratie of zelfs hoog-normale calciumconcentratie is ernstiger als albumine verlaagd is. Als de uitslag matig verhoogd is en nog tijd voor een differentiatie toelaat, kan een PTH en kreatinine in bloed aangevraagd worden. Verhoogde PTH (of hoog-normale PTH) wijst op primaire hyperparathyreoïdie, verlaagde tot ze verlaagde PTH op maligniteit of andere aandoening als oorzaak van de hypercalciëmie (tabel 2). Verhoogd kreatinine wijst op een al ingetreden nierinsufficiëntie tengevolge van hypercalciëmie. Deze gegevens kunnen van nut zijn bij verwijzing naar internist/endocrinoloog c.q. internist/ oncoloog.

Referentiewaarden van PTH moeten beoordeeld worden in combinatie met de uitslag van de bepaling van de calciumconcentratie. Voorbeeld: Bij gezonden hoort bij een hoog-normale calcium een laag-normale PTH enz.. De referentiewaarden zijn enigszins afhankelijk van het seizoen.

Tabel 3 geeft een overzicht van resultaten die bij in dit hoofdstuk genoemde aandoeningen gevonden kunnen worden.

Verder in deze paragraaf:

• Hypercalciëmie
• Hypocalciëmie

Print deze pagina