3.4.6.1 Groeihormoondeficiëntie

Voor een normale groei zijn, naast goede voeding, schildklierhormonen, GH en de GHafhankelijke somatomedines onmisbaar.

De voornaamste oorzaken van een gemeten en oplopende groeiachterstand zijn:
A. Malnutritie, ernstige tekortkoming aan affectie (moeilijk te scheiden van malnutritie), malabsorptie (cave Coeliakie), nierinsufficiëntie en chronische infectie. Het geboortegewicht is normaal. GH-deficiëntie kan in deze gevallen optreden. Zij verdwijnt bij adequate behandeling.
B. Metabole ziekte en chromosomale afwijking (bv. ziekte van Turner). Het geboortegewicht is (i.t.t. onder A, C en D genoemde) abnormaal laag.
C. (zeldzaam) Afwijkingen in hypothalamus of hypofyse waardoor de afgifte van GH onmogelijk is (‘hypofysaire dwergen’). Deficiëntie van andere hypofyse-hormonen kan hierbij eveneens voorkomen. Lichamelijk onderzoek toont o.a. een dikke vetlaag op de romp en een nog vrij normaal gewicht.
D. (zeer zeldzaam). Ondanks het in de circulatie aanwezig zijn van GH treedt groeivertraging op. Het GH kan nameli niet werkzaam zijn omdat de productie van somatomedines of somatomedines bindende eiwitten is gestoord.

Uit bovenstaande is duidelijk dat een bepaling van een nuchtere GH-concentratie voor differentiatie niet zinvol is. De GH-concentratie is bovendien onderhevig aan een zeer sterk dag- en nachtritme. Stimulatietesten zouden meer informatie kunnen geven.
Als de anamnese niet in de richting van onder A. en B. genoemde ziekten wijst, kan een bepaling van GH in een nacht-urine een eerste indicatie voor afwezigheid van GH-deficiëntie geven. Als een binnen het referentiegebied (nacht-urine bij schoolkinderen: 1 - 11 µE/nacht) vallende GH-uitscheiding wordt gevonden, met name in de orde van 6 of hoger, kan van verdere testen voor GH-deficiëntie worden afgezien.

Inspanning is één van de vele stimuli die afgifte van GH door de hypofyse teweegbrengen. De nuchtere GH-concentratie wordt tijdens een inspanningstest (d.w.z. vóór en na 30 min. trappen) bepaald: geen of onvoldoende stijging van de GH-concentratie na de ins nning wijst op - gehele of partiële - hypofyse/hypothalamusinsufficiëntie. Een andere test is dan aan te bevelen omdat stimuli niet bij alle patiënten eenzelfde duidelijke respons veroorzaken.

De inspanningstest wordt in combinatie met een andere test (arginine test, propanolol test of L-dopa test) uitgevoerd.

Voor behandeling van groeivertraging (vóór het 5e levensjaar!) adviseren wij contact op te nemen met de Nederlandse Groeistichting, die in elk academisch ziekenhuis een afdeling heeft. Daar is alle expertise aanwezig.

Verder in deze paragraaf:

• Acromegalie

Print deze pagina