5.1.3.1 Kreatinine

Serumkreatinine
Referentiewaarden (volwassenen) zijn: man 65 - 110 µmol/l, vrouw 50 - 100 µmol/l. Verhoogde waarden worden gevonden bij: verminderde filtratiefunctie van de nieren, vermindering van tubulaire secretie van kreatinine a.g.v. bepaalde geneesmiddelen (bv. salicylaten, cimetidine), hyperthyreoïdie, rhabdomyolyse, na vleesrijke maaltijd (lichte verhoging, max. tweemaal, normalisering binnen 8 uur) en na sterke inspanning (licht, max. 30%, normalisering binnen enkele uren).

Tijdens zwangerschap treedt een lichte verlaging op (max. 30%). Verlaging treedt ook op bij sterke ondervoeding.
Men zij bij de interpretatie van kreatinine uitslagen er op bedacht dat:
- serumkreatinine pas gaat stijgen als een deel van de filtratiecapaciteit al verloren is gegaan.
- de onder 2B.2.1 genoemde verlagende factoren. Door een verminderde spiermassa (bv. in bejaarden) kan namelijk bij gestoorde nierfunctie een beginnende stijging van serumkreatinine nog in het referentiegebied blijven en is de serumkreatinine geen goede maat voor de f tratiefunctie van de nieren.

Kreatinine-klaring
Referentiewaarden van de gestandaardiseerde kreatinineklaring (volwassenen tot 40 jaar) man: 105 ± 20 ml/min./1,73 m², vrouw: 95 ± 20 ml/min./1,73 m². De waarden nemen daarna per decade af met ca. 8 ml/min./1,73 m².

Opmerkingen betreffende verhoogde serumkreatinine c.q. verlaagde kreatinine-klaring:
- verhoogde serumkratinine c.q. verlaagde kreatinine- klaring is een ernstig alarm voor nierbeschadiging. Diabeten (genoemd als voorbeeld) met een verhoogd serumkreatinine c.q. een kreatinineklaring <50 ml/min/1,73 m² dienen verwezen te worden. Indien een nierfunctiestoornis is vastgesteld moet men nagaan of dit een acute of een chronische functiestoornis betreft. Tekenen van chroniciteit kan men soms vinden in het bestaan van uremie, uremische osteodystrofie, verhoogde alkalische fosfatase, anemie en kleine nieren op het echogram. Verder is het van belang om te weten of de nierinsufficiëntie alléén het gevolg is van een slechte circulatie, dus snel reversibel of da er reeds sprake is van een tubulaire necrose, wat tijdelijk irreversibel is. Verwijzing naar een specialist is dan een dringende noodzaak.
- bij verhoogde serumkratinine c.q. verlaagde kreatinine-klaring is het zinvol om bloeddruk en eiwit in urine te meten. (Chronische) nierinsufficiëntie gaat soms gepaard met hypertensie en proteïnurie.

Verder in deze paragraaf:

• Urine-onderzoek

Print deze pagina