7.5.3 Fysiologie van de hypothalame-hypofysaire-gonadale as

De hypothalame-hypofysaire-gonadale as wordt aangestuurd vanuit de zg. pulsgenerator in de hypothalamus. De ‘pulsgenerator’ zorgt voor een pulsatiele uitscheiding van GnRH dat via het poortadersysteem in de hypofyse-voorkwab terechtkomt. Hierdoor worden de gonadotrope cellen aangezet tot productie en pulsatiele afscheiding van LH en FSH. De frequentie en de amplitude van de LH en FSH pulsen bepalen tezamen, met de renale uitscheiding, de uiteindelijke concentratie van beide hormonen in het bloed. Onder invloed van de FSH-concentratie zal er deling optreden van granulosa cellen in de follikels van het ovarium, de follikels gaan groeien. De LH afscheiding zorgt voor productie van androgenen (steroïden afgeleid van cholesterol) in de thecacellaag rondom de granulosa cellen. De androgenen worden door de granulosacellen weer omgezet in oestrogenen (onder invloed van enzym aromatase). Follikels produceren ookinhibine, dat te samen met de geproduceerde oestradiol (steroïde dat ontstaat na aromatisering van androgene zorgt voor een negatieve terugkoppeling op de hypofyse: er zal minder FSH worden uitgescheiden en zo ontstaat er in principe één dominante follikel. In de dominante follikel wordt veel oestradiol geproduceerd dat pre-ovulatoir aanleiding geeft tot een positieve feedback op de hypofyse en als zodanig een preovulatoire LH piek induceert. Het LH wordt massaal uitgescheiden door de hypofyse. Deze pre-ovulatoire LH piek zorgt voor de laatste follikelrijping en uiteindelijke ovulatie en zorgt er tevens voor dat de oöcyt zijn maturatie deling voltooit waardoor deze bevrucht kan worden (zie figuur 1).
Na de ovulatie wordt, onder invloed van de LH pulsatiele afscheiding, het corpus luteum dat ontstaan is, aangezet tot de productie van progesteron. Deze progesteron productie blijft aanwezig totdat het corpus luteum in regressie gaat, ongeveer 14 dagen na de ovulatie. Indien er een zwangerschap is ontstaan, blijft het corpus luteum actief onder invloed van de door het zwangerschapsproduct gemaakte hCG. Het zg. corpus luteum gravidarum blijft actief in de eerste 9-16 weken van de zwangerschap. Nadien wordt de progesteron productie overgenomen van de placenta.
Oestradiol productie geeft opbouw van het endometrium in de zg. proliferatiefase, vervolgens zorgt het progesteron voor de zg. secretiefase van het endometrium waardoor implantatie van een embryo kan plaatsvinden (zie figuur 1). De functie van de ovaria evalueert men vanaf de menarche. Het is bekend dat in de eerste jaren vanaf de menarche er nog irreguliere cycli optreden en dat daarna (normaal gesproken) de cyclus zich reguleert tussen de 21 - 42 dagen. Indien er een cycluslengte is van meer dan 42 dagen dan spreekt men van een oligomenorroe. Het optreden van een bloeding is nog geen bewijs voor een normale ovulatoire cyclus. Er kunnen ook anovulatoire cycli voorkomen. Om een indruk te krijgen over het al dan niet ovulatoir zijn van de cyclus vraagt men naar de premenstruele gevoelens zoals mastodynie en stemmingswisselingen pre-menstrueel. Deze verschijnselen noemt men ook wel ‘molimina menstrualis’ (voorgevoel van de menstruatie).

Verder in deze paragraaf:
- Geen gerelateerde onderwerpen beschikbaar

Print deze pagina